Sëmundjet Seksualisht të Transmetueshme dhe Mbrojtja
Sëmundjet seksualisht të transmetueshme (SST) janë infeksione me burim nga bakterie, virus ose parazit, që transmetohen me rrugën e kontaktit seksual me një individ të infektuar. Këto sëmundje, që mund të ndikojnë te femrat dhe te burrat, në shumicën e rasteve ecin pa shfaqur simptomë dhe, kur vërehen me vonesë, mund të çojnë në probleme serioze shëndetësore.
Pse është e rëndësishme?
5 sëmundjet seksualisht të transmetueshme (SST) që shihen shpesh
- Mund të shkaktojnë infertilitet
- Gjatë shtatzënisë mund të kalojnë te foshnja
- Mund të rritin rrezikun e kancerit (veçanërisht HPV)
- Mund të krijojnë probleme të besimit në marrëdhënie
- Mund të dobësojnë sistemin imunitar (si HIV-i)
Përveç kësaj, në shumicën e rasteve nuk shfaqin simptomë, për këtë arsye mund të mbahen me vite pa u vërejtur dhe mund t'u transmetohen të tjerëve.
Sëmundjet seksualisht të transmetueshme (SST) janë infeksione që ndikojnë në mbarë botën te femrat dhe te burrat, që në shumicën e rasteve nuk shfaqin simptomë, por që mund të çojnë në pasoja serioze. Me diagnozë të hershme, me trajtim të saktë dhe, më e rëndësishmja, me mbrojtje efektive, pjesa më e madhe e këtyre sëmundjeve mund të parandalohet.
Klamidia
- Ajo që e shkakton: bakteria Chlamydia trachomatis
- Simptomat: Shpesh nuk shfaq simptomë; megjithatë mund të shihen djegje në urinë, rrjedhje, dhimbje pelvike.
- Trajtimi: Trajtim me antibiotik
- Mbrojtja: Përdorimi i prezervativit, skrinimi i rregullt, monogamia
Gonorrea (gonoreja)
- Ajo që e shkakton: bakteria Neisseria gonorrhoeae
- Simptomat: Rrjedhje genitale, djegje në urinë, dhimbje pelvike, ënjtje në testise
- Trajtimi: Antibiotik (dozë e vetme ose kura afatshkurtra)
- Mbrojtja: Prezervativi, testet e rregullta, informimi i partnerit
Herpesi genital
- Ajo që e shkakton: virusi herpes simpleks (HSV-1 dhe HSV-2)
- Simptomat: Flluska të dhimbshme, të mbushura me lëng, dhe ulçera në regjionin genital
- Trajtimi: Nuk mund të eliminohet plotësisht, megjithatë merret nën kontroll me ilaçe antivirale
- Mbrojtja: Prezervativi mbron pjesërisht, në periudhën aktive duhet të shmanget marrëdhënia seksuale
HPV (virusi i papillomës njerëzore)
- Ajo që e shkakton: virusi HPV, ka dhjetëra nëntipe
- Simptomat: Lytha genitale, disa tipe të tij mund të çojnë në kancer të qafës së mitrës dhe të penisit
- Trajtimi: Trajtimi i lythave, në disa raste kirurgjia; ndjekje për rrezikun e kancerit
- Mbrojtja: Vaksina kundër HPV-së, prezervativi, testi i rregullt Pap (te femrat)
Sifilizi
- Ajo që e shkakton: bakteria Treponema pallidum
- Simptomat: Në stadin e parë plagë pa dhimbje (shankri), në stadet e mëtejshme skuqje lëkure, përfshirje e sistemit nervor
- Trajtimi: Në stadin e hershëm një dozë e vetme penicilinë, në stadin e avancuar trajtim më i gjatë
- Mbrojtja: Prezervativi, kontrolli i rregullt dhe diagnoza e hershme
Rrugët e mbrojtjes nga sëmundjet seksualisht të transmetueshme që shihen shpesh
Sëmundjet seksualisht të transmetueshme (SST), aq sa kërcënojnë shëndetin, ndikojnë drejtpërdrejt edhe në marrëdhëniet dhe në shëndetin riprodhues. Një pjesë e madhe e infeksioneve mund të parandalohet; mjafton që të zotëroni informacionin e saktë dhe të zbatoni rrugët e mbrojtjes.
Atëherë, si do të mbrohemi? — Të thuash vetëm “vër prezervativ” nuk mjafton
Prezervativi është ende në radhën e parë, por nëse përdoret saktë
Të thuash “po mbrohem sepse përdor kondom” nuk është në vetvete e mjaftueshme. Prezervativi është mbrojtës kur vendoset në mënyrë të saktë në marrëdhënien vaginale, anale dhe orale. Nëse ka plagë të hapura, lytha ose herpes aktiv, edhe kontakti është me rrezik.
Vaksina kundër HPV-së dhe hepatitit B: rruga moderne e mbrojtjes së ardhmërisë
Vaksina kundër HPV-së mbron jo vetëm nga kanceri i qafës së mitrës, por edhe te burrat nga lythat genitale dhe nga kanceri i penisit. Më efektive është të bëhet në moshë të re, por jep dobi deri në 45 vjeç. Edhe vaksina kundër hepatitit B, në formë të ngjashme, pengon infeksionin e mëlçisë që transmetohet në rrugë seksuale.
Të bësh test nuk është “test besnikërie”, por kontroll shëndetësor
Shumë njerëz mendojnë që të bërit e testit për sëmundjet seksualisht të transmetueshme është “tregues i mosbesimit”. Ndërkohë, këto teste janë një rrugë për t'i treguar respekt marrëdhënies tuaj.
Mos u besoni faktit që nuk ka simptomë — pjesa më e madhe e SST-ve ecën në heshtje.
Mos merrni “vendime të pambrojtura” nën efektin e alkoolit dhe të substancave
Momentet që “krijojnë më shumë pendesë” në seksualitet janë përgjithësisht ato që përjetohen nën efektin e alkoolit. Në këto gjendje, përdorimi i kondomit lihet pas dore, e kaluara e partnerit nuk pyetet dhe hyn në punë mashtrimi “mua nuk më ndodh gjë”.
Edukimi është kusht: informacioni është fuqi, siguron mbrojtje
Të marrësh informacion nga burime të sakta për seksualitetin mbron jo vetëm nga sëmundja, por edhe nga presioni social dhe vendimet e gabuara. Ekzistojnë ende mijëra njerëz që mendojnë se nuk ka rrezik SST-je ngaqë “në shikim të parë dukej i shëndetshëm”.
Kjo faqe ka vetëm qëllim informimi të përgjithshëm. Për diagnozë dhe trajtim konsultohuni gjithsesi me mjekun tuaj.